Baasel oder Dytsch

Worum yych uff Baaseldytsch schryybi, het der Fex welle wisse.

Ammene scheenen Oobe han yych emool s Baaseldytsch-Weerterbuech glääse, wo sich mi liebe Maa, der Michi, gwinscht het. S het mir hailloos gfallen und ych ha deert drinne gueti Ydee gfunde, wien ych em Fex syni Danzschuel am Glooschterbäärg, d Leerer und d Dänzerinne und d Dänzer bischryybe kennt. Daas isch mi eerschte Baaseldytsch-Schryb-Versuech gsii.

Nootynoo hets ai Thäggscht an der ander gää. Alli hän mit Danze ztue, au daas was jetze folgt:

Vom Kindsgi ewägg bis jetze isch fir mii Baasel und s Danze äng verknipft. Aagfange han yych als biweegigfreudigs Fäägnäscht im Glaibaasel (won emool der Theobald Baerwart gwoont und baaseldytschi Gschichte gschriibe het), in der Yysfabrigg, wo scho lang abgrisse woorden isch, bi der Ryygass, mit Akrobaatigg und Durne. D Laiterin vo dere Schuel het iibrigens e ganz e guets Baaseldytsch greedet, e ganz e voornääms! Am glyychen Oort han i speeter, won i in der Relleli gsii bi d Gsellschaftsdänz gleert und an mym eerschte Ball im Hotel Dreikeenig aagwändet.

Ballett isch eppis, wo mii verschiideni Dail vo Baasel het kenneleere loo, nämmlig d Rittergass bim Minschter (in der alte Kabälle), d Dalbevoorstadt, wo au der jungi Spoerrli syyni Gimpp und Drillige gleert het und an d Haiwoog. Vyyli Joor han i dert myyni ganzi Freizyt verbrocht, mit glassischem Ballett und mit Tschässdanz (won i denn au ha derfen underrichte).

Durs Ballett han i au vyyli unvergässligi Uffierige gnosse will i ha derfe tailnää, wo mi s Härz vo Baasel hän lo entdegge, der Minschterblatz. Wie wenns geschter gsii wäär waiss i no, dass ych mit vyylen andere mit Häärz und Seel d Auguschtyynergass duruff und am Minschter verbyy gloffe bi, als Flichtling, mit verlumpte Glaider und emene ergryffend druurige Gsicht, es isch Grieg gsi und d Jeanne d’Arc het voor em Minschter mit em Keenig gschwätzt. Bi der Kreenig vom Keenig simmer jubilierendi Zueschauer und vor Fraid danzendi Binggis gsii. Iibrigens hän d Schauspiiler amene scheenen Oobe en unbiliebte Koleeg bim Griegsgfächt in Pisooni-Brunne gschupft. Hoppla! Wäär isch das gsi?! Was dää nassi Grieger in der Garderooben in aim vo de alt-eerwirdige Hyyser am Minschterplatz uusegloo het isch kai Baaseldytsch gsi, aber me ka au uff „Schriftdeutsch“ lut und dyttlig briele.

Bim Groossaalass 2000 Joor Baasel (anno 1957) hän mir Gnäggis in de Pause vo de Brooben alli Hyyser rund umme Minschterblatz unsicher gmacht, hän d Käller inschpiziert und in aim ganzi Segg voll Weyrauch gfunde und die derzuegheerige Bräämekessel. Dernoo sin mir mit glääbrige Händ, won e Wuche lang noch dääne Kiigeli gschmeggt hän, die scheene Stäägegländer in den alte Hyyser durabb grutscht. Bi däären Uffierig han i nit nur danze derfe, nai i ha sogaar e Sprächrolle griegt. Mit em waschächte Fäärimaa wo mi als Kabitään vom Schiffli uff em Ryy als Reschpäggtspersoon seer biyydruggt het, bin yych uf der Biini gstanden und ha der wichtigi Satz vor em Minschter als Kulisse iiber der ganz Blatz geschmätteret: „Sii, Herr Fäärimaa, der Hansli Meyer het Stai uff iiri Fääri gschosse!“ I glaub, me het no lang vo däm Uffdritt greedet! Ooder het men am änd doch nur vom General Guisan schwärmt, wo am eerschten Ooben Eeregascht gsi isch?

Wie isch jetz das wiider gsi? Wääred de Broobe vo der Uffierig vom Fauscht het e Gruppe vo uns der Eschtrigg vom Bischofshof „erforscht“ und styff und fescht bihauptet, si häige deert e Lyych entdeggt!

Myni Danzkarrieren und dermit verbundene Baasel-Forschige het au in der alte „Komödie“, in der Staine, stattgfunde, wo so ne ghaimnisvolle dunggle Gang yynegfiert het. Dert hets immer feyn noch Schmeggiwasser duftet, noch Puuder und Hoorlagg. Als Primmelischielerin bin i dert e Danzsoldaat gsi im Stigg „Der standhafte Zinnsoldat“ vom Hans Christian Andersen. Der däänisch Konsuul isch an der Premiere gsi und yych bi fascht gstoorbe vor Lambbefieber. Und immene Theaater-Stigg han i dert mit myner Frindin uff Spitzeschue danzt und derbyy d Kulisse gschoobe. In der neie „Komödie“, die alti hän si miessen abrysse, isch alles modäärner und fyyrtechnisch besser gsi aaber lang nimm so haimelig. Derfir han i dert mit em veneziaanische Theatermaa Carlo Goldoni Bikannschaft gmacht, eppis wo mir bis hit noogoot. Iibrigens: Die nei „Komödie“ gits au nimme. Im Casino hämmer au danzt: D Hanro het zu iirem Jubiläum e danzti Moodeschau welle. Der Theaatergwaffeer het mir e soon e scheeni Frisuur aanezauberet, und die richtig Schminggi derzue, wo mi 10 Joor elter het lo schyyne, e scheens Hanro-Underreggli mit fyyne Spitzli draa... Mi aigeni Mueter won e Freibillett griegt het, het mi nimm kennt. Und in der Muschtermäss hämmer, i glaub fir d Ciba, e glatten Oobe uffgfiert mit Charleston und andere Dänz. An aim Ooben isch mer der Schue ab und in hoochem Booge iiber d Biini gflooge!

Wyyt iiber d Gränze vo Baasel uss isch unseri Danzgruppe bikannt gsi: Nämmlig im reemische Theater in Augscht. Dert hämmer mit Masgge danzt, wie friener unseri latiinische Voorfaare mitsamt em Luzius Munatius Plancus wo in Augusta Raurica e Kaschtell het lo baue und Baasel grindet het. D Maitli sind Nymfe gsii, d Bursche Satyre. My Partner het bim Ummedanzen uff der Muure Laufmaschen in de Strimpf verwitscht und sich fiirchterlig uffgreggt. Gsee hämmer mit de Masgge nit vyyl, aber s isch luschtig gsi, bsunders an däm Oobe won e Blatzräägen alles uffgwaicht het.

Zrugg zu Baasel! My Allerliebschte, der Michi, han i an der Freiestrooss kenne gleert, im ene Zumfthuus mit emene scheene Saal und em braggtischen Oofe, wo immer der Usgangspunggt vo unsere Choreografyye gsii isch, e gueti Orientierigshilf fir Aafänger. In der Safre und in Rieche hämmer Turnier danzt und in der ängelgass giebt wie wild, bis mir Standard-Maischter woorde sin unds im „Blick“ ghaisse het: „Basels Lehrer tanzen am besten“. Im Glaibaasel und im Gundeli hämmer speeter Argäntyynische Tango gnosse. Am Stainegraabe hämmer e baar Joor e Studio ghaa. Mir sin also vo aim Egge vo Baasel an andere graist, vo allnen andere Deschtinazioonen in Eiroopa schwyyg i.

I kennt non e Huffe scheeni Erinnerigen uffzelle, mi Gschicht wäär aifach no lenger woorde. Der Fex het jo au nit welle wisse, woon ych danzt ha, aaber worum yych uff Baaseldytsch due schryybe.

Und doo dertmit wääre mir wiider am Aafang, bim Fex. Mir sin am Glooschterbäärg froo gsi fir iin, an der Gäärbergass 13 wäärde mers erscht rächt syy. Er het doo eppis Bsunderigs aagfange, „Dance to Dance“, e riisigi Danzschuel mit allem Drum und Draa, mit vyyl Liecht, vyyl Blatz und hoffetlig vyyle danzaagfrässene Lyt wien yych wo wärde s Danzbai schwinge, egaal ob si Baaseldytsch, Deutsch oder Français reeden und schryybe. Vyyl Gligg!

Eeveli Scheerer
02.04.04

 

Animation fall back